سولفات پتاسیم
کود سولفات پتاسیم
منبع پتاسیم و گوگرد برای محصولات حساس به کلر؛ راهنمای کامل کاربرد، زمان مصرف، مقدار مصرف و نکات مهم خرید.
کود تقویتی سولفات پتاسیم ؛ کاربرد ، زمان مصرف ، مقدار مصرف و نکات مهم خرید
پتاسیم سولفات یکی از منابع اصلی پتاسیم برای گیاهان است به ویژه اگر تامین سولفور همراه با پتاسیم مورد نیاز باشد یا اگر کودهای کلرید برای محصول مناسب نباشند . این کود در انواع مختلف با نام شیمیایی K2SO4 وجود دارد و برای انواع مختلف محصولات کشاورزی ، باغبانی و سبزیجات و میوه استفاده می شود . مزیت اصلی این کود این است که برخلاف کلرید پتاسیم حاوی کلر نیست بلکه پتاسیم و سولفور را به ریشه ها می دهد.در نوع معمولی پتاسیم سولفات محتوای مغذی این کود 50 درصد K2O و 17 درصد سولفور است البته با در نظر گرفتن محتوای مغذی نوشته شده روی بسته هر محصول .
نکته اصلی اینجا این است که استفاده از سولفات پتاسیم به عنوان " کود " نباید بدون بررسی شرایط خاک انجام شود . مقدار اضافه شده به گیاه بسته به محصولی که قرار است کشت شود ، آزمایش خاک انجام شده ، میزان برداشت مورد نظر ، روش استفاده ، بافت خاک و در دسترس بودن پتاسیم قابل جذب متغیر است . مقدار بیش از حد آن منجر به عدم تعادل در جذب سایر عناصر خواهد شد .
کود سولفات پتاسیم برای چیست ؟
کاربرد اصلی سولفات پتاسیم تامین پتاسیم و گوگرد برای جذب توسط گیاهان است . برخلاف نیتروژن پتاسیم بخشی از پروتئین یا سلول های گیاهی نیست اما در فرآیندهای مختلف مانند تنظیم تعادل آب ، عملکرد آنزیم ها ، فتوسنتز، انتقال قند ها و سنتز نشاسته شرکت می کند . کمبود این ماده شیمیایی منجر به ضعف ساقه ها، رشد ناکافی ، ممانعت از انتقال مغذی ها و افزایش حساسیت گیاه به عوامل خارجی می شود .
سولفات پتاسیم زمانی مفید است که خاک کمبود پتاسیم وگوگرد داشته باشد اما اشتباه خواهد بود که فکر کنیم مقادیر اضافی پتاسیم حتما به رشد بهتر گیاه کمک خواهد کرد. واکنش گیاهان به کود ها قوی تر است زمانی که کمبود یا نیاز به مقادیر اضافی این ماده معدنی وجود داشته باشد .
نقش پتاسیم در رشد و کیفیت محصول
پتاسیم در تنظیم وضعیت آب سلول و باز و بسته شدن روزنه های برگ نقش دارد . به همین دلیل تغذیه مناسب پتاسیمی می تواند به حفظ تعادل آبی گیاه و تحمل بهتر برخی تنش ها کمک کند . این عنصر همچنین در ساخت پروتئین ، قند و نشاسته و استحکام بافت های گیاهی مؤثر است .
در بعضی محصولات ، انتخاب منبع مناسب پتاسیم فقط مسئله تأمین یک عنصر غذایی نیست ؛ نوع آنیون همراه پتاسیم نیز اهمیت دارد . برای مثال ، فائو اشاره میکند که در محصولات حساس به کلر، سولفات پتاسیم میتواند نسبت به کلرید پتاسیم گزینه مناسب تری باشد . سیب زمینی ، تنباکو و بسیاری از محصولات باغی و زراعی در این گروه قرار می گیرند .
چرا به جای کلرید پتاسیم از سولفات پتاسیم استفاده کنیم ؟
پتاسیم کلرید منبع پتاسیم مورد استفاده ی گسترده تر است و به طور کلی از نظر هزینه در هر واحد پتاسیم مزیت دارد . بنابراین پتاسیم سولفات لزوما انتخاب اقتصادی بهتری نیست . انتخاب هریک از این دو منبع به عوامل مختلفی بستگی دارد مانند نیازهای غذایی ، حساسیت محصول به کلر وشرایط خاک .
مهم ترین دلایل استفاده از سولفات پتاسیم عبارت اند از :
در بعضی از محصولات مقادیر اضافی کلر ممکن است به کیفیت محصولات آسیب بزند . برای مثال طبق نظر سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل استفاده از سولفات پتاسیم درمقایسه با کلرید پتاسیم منجر به افزایش محتوای نشاسته در سیب زمینی می شود و در تنباکو استفاده از سولفات پتاسیم به جای کلرید پتاسیم برای پتاسیم ممکن است بهترین باشد به دلیل این که اضافه کردن کلر ممکن است کیفیت برگ ها را کاهش دهد . به عبارت دیگر مقایسه سولفات پتاسیم و کلرید پتاسیم نباید فقط بر اساس هزینه هر کیسه باشد .
زمان مصرف کود سولفات پتاسیم چه موقع است ؟
زمان بندی کود پتاسیم برای همه محصولات یکسان نیست . این بستگی به مرحله رشد محصولی دارد که بیشترین محتوای پتاسیم را نیاز دارد ، محتوای پتاسیم خاک و روش استفاده از آن . در بسیاری از روش های کشاورزی مقداری پتاسیم می تواند قبل از کاشت یا در حین آماده سازی خاک برای اطمینان از حضور آن در منطقه ریشه ای اعمال شود . سازمان غذا وکشاورزی سازمان ملل متحد استفاده از پتاسیم قبل از کاشت یا در زمان کاشت را به عنوان یک روش استاندارد می شناسد و زمانی که نرخ استفاده از آن بالا باشد آن ها توصیه می کنند که استفاده از آن را تقسیم کنند تا خطر نمک زایی را به حداقل برسانند .
وقتی که موضوع باغات و درختان میوه باشد تکرار استفاده از کود باید با مرحله رشد و شرایط خاک هماهنگ باشد . اگر خاکهای سبک وجود داشته باشد که می توانند روند شستشوی مواد مغذی را تسهیل کنند یا در کل خطر شستشوی مواد مغذی را افزایش دهند بهتر است استفاده از کود را به چند قسمت تقسیم کنیم تا اینکه آن را در یک دوز بزرگ استفاده کنیم . علاوه بر این زمان استفاده از کود پتاسیم نیز باید با نتایج تجزیه و تحلیل خاک و برنامه تغذیه کلی مزرعه هماهنگ باشد . همچنین تحقیقات دانشگاهی نیز همین موضوع را بیان می کند .
آیا سولفات پتاسیم را می توان در زمان گلدهی و تشکیل میوه مصرف کرد ؟
پتاسیم درمحصولات باغبانی و بعضی ازمحصولاتی که در گلخانه ها کشت می شوند در مرحله رشد تولیدی اهمیت زیادی دارد و هر برنامه تغذیه ای دراین مرحله ممکن است شامل کود دهی پتاسیم نیز باشد . اما این بدان معنا نیست که برای همه درختان و محصولات یک دوره زمانی مشخص وجود دارد . برای مثال در تولید انگور پتاسیم دررشد ، فتوسنتز ، انتقال قند و رسیدن میوه نقش دارد هرچند مصرف بیش از حد پتاسیم می تواند مشکلاتی ایجاد کند و حتی تعادل رژیم غذایی و برخی ازمعیارهای کیفیت را مختل کند . بنابراین توصیه هایی مانند " لازم است که درتاریخ مشخصی در حین تشکیل گل پتاسیم سولفات مصرف کنید " توصیه های قابل اتکایی نیستند .
مقدار مصرف کود سولفات پتاسیم چقدر است ؟
نرخ استفاده از کود پتاسیم سولفات نمیتواند برای تمام محصولات کشاورزی یک مقدار مشخص باشد . این مقدار بستگی به نیاز گیاه به پتاسیم و نتایج تجزیه و تحلیل خاک دارد . راهنمایی های دانشگاهی در مورد استفاده از پتاسیم نیز بر این واقعیت استوار است که پاسخ اقتصادی کود دهی پتاسیم در محتوای کم پتاسیم خاک بیشترین است .
عوامل مؤثر بر مقدار مصرف
برای تعیین مقدار دقیق ، موارد زیر اهمیت دارند :
نوع محصول و رقم
مقدار پتاسیم قابل جذب در خاک
هدف عملکرد
بافت و ظرفیت نگهداری خاک
میزان برداشت قبلی محصول
وجود یا کمبود گوگرد
روش مصرف کود
مقدار کود پتاسیم به جز پتاسیم
برای خاک هایی که محتوای پتاسیم کافی دارند به طور کلی لازم نیست مقادیر زیادی از آن استفاده شود . علاوه بر این استفاده بیش از حد از برخی کود های پتاسیم ممکن است منجر به عدم تعادل در جذب منیزیم ، کلسیم و سایر عناصر شود .
روش مصرف سولفات پتاسیم
روش استفاده از سولفات پتاسیم بستگی به محصول و حالت فیزیکی آن دارد . می توان از آن یا به عنوان پوشش خاک یا پوشش سطحی یا به صورت محلی استفاده کرد . برخی از کود ها نیاز به آبیاری یا اسپری کردن دارند ولی قابلیت استفاده هرکدام از آنها مستقیما به درجه کود بستگی دارد .
یک نکته مهم این است که همه محصولات معروف به سولفات پتاسیم برای آبیاری یا اسپری کردن مناسب نیستند . سولفات پتاسیم نسبت به کلرید پتاسیم حل پذیری کمتری دارد و برخی از کود ها به طور خاص برای پوشش خاک یا شل کردن خاک تولید می شوند . بنابراین در هنگام انتخاب کود برای آبیاری یا اسپری کردن مهم است که به دقت ویژگی های فنی ، نرخ حل پذیری و توصیه های تولید کننده را مطالعه کنید .
در مورد پوشش خاک محل استفاده از کود نسبت به ریشه ها نیزمهم است . اگرچه پتاسیم یک عنصر تغذیه ای است اما مقادیر زیاد کود می تواند باعث افزایش غلظت نمک ها نزدیک به ریشه ها شود که برای گیاه مضر است . این خطر حتی بیشتر خواهد بود زمانی که کود خیلی نزدیک به دانه ها یا ریشه های جوان استفاده شود .
سولفات پتاسیم برای چه محصولاتی مناسب است ؟
این کود می تواند به انواع محصولات اعمال شود ولی استفاده از آن به ویژه زمانی که محصول مورد نظر به کلر حساس باشد یا زمانی که نیاز به پتاسیم و گوگرد در خاک به طور همزمان باشد سودمند می شود . نمونه هایی از محصولاتی که به کلر حساس هستند سیب زمینی و تنباکو می باشد درحالی که سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) نمونه های زیادی از محصولات میوه ای و همچنین گیاهان حساس به کلر را ارائه می دهد . این کود می تواند در تغذیه باغ های میوه و محصولات گلخانه ای زمانی که نیاز واقعی به پتاسیم وجود دارد استفاده شود ولی استفاده از آن به هرمقدار که باشد محصول را برای استفاده مناسب نمی کند صرف نظر از نیاز آن محصول به پتاسیم .
علائم کمبود پتاسیم در گیاه
شناخت علائم کمبود می تواند به تصمیم گیری کمک کند ، ولی تشخیص صرفاً بر اساس ظاهر برگ همیشه دقیق نیست و بهتر است با آزمون خاک یا بافت گیاه تکمیل شود .
علائم متداول کمبود پتاسیم می تواند شامل موارد زیر باشد :
زردی یا سوختگی حاشیه و نوک برگها
ضعف ساقه و بافتهای نگهدارنده
کاهش رشد
کوچک شدن برخی اندامهای محصول
کاهش توان گیاه در مقابله با تنش خشکی
اختلال در انتقال قندها و فرآیندهای مرتبط با فتوسنتز
پتاسیم ممکن است به عنوان کمبود در برگهای قدیمی یک گیاه ظاهر شود زیرا در داخل بدن گیاه قابل جابجایی است . البته این بستگی به نوع گیاه و عوامل محیطی که گیاه تحت تاثیر آن قرار گرفته دارد دارد . نکته مهم در ظاهر شدن علائم به شکل سوختگی لبه های برگ این است که این علائم لزوما نشان دهنده کمبود پتاسیم نیستند . عوامل دیگر مانند نمک زدگی ، خشکسالی ، آسیب ریشه و غیره می توانند این علائم را ایجاد کنند .
قیمت کود سولفات پتاسیم به چه عواملی بستگی دارد ؟
هزینه سولفات پتاسیم یک رقم ثابت نیست و بستگی به ویژگی های خاصی از محصول مورد نظر و وضعیت فعلی بازار دارد . تفاوت قیمت دو محصول مشابه می تواند ناشی از تفاوت در تجزیه و تحلیل ، خلوص ، محلول پذیری ، اندازه ذرات یا شکل عرضه ، کشور و کارخانه ای که محصول در آن تولید می شود ، نوع بسته بندی ، مقدار خرید و شرایط بازار باشد .
برای انجام مقایسه های صحیح قیمت ها منطقی نیست فقط قیمت هر کیسه را در نظر بگیریم . یک شاخص منطقی تر هزینه هر واحد از عرضه K2O خواهد بود . برای مثال نمی توان فقط قیمت هر کیسه را در مقایسه یک کود 50 درصدی با کود 45 درصدی در نظر گرفت چون مقادیر هر کدام متفاوت است .
همچنین بسیار مهم است که برچسب محصولات سولفات پتاسیم را با دقت مطالعه کنیم . عواملی مانند درصد K2O، درصد گوگرد ، وزن خالص ، شکل کود ، محلول پذیری ، مشخصات فنی تولید کننده می تواند در خرید محصول مناسب مفید باشد . همچنین استانداردهای فنی که ویژگی های ترکیبی و فیزیکی کود های سولفات پتاسیم را تعریف می کند وجود دارد و تفاوت درجه آن تاثیر آن را در استفاده خواهد داشت .
تفاوت سولفات پتاسیم با سایر کود های پتاسه ؟
مهم است که توجه داشته باشیم این جدول به این معنی نیست که یک کود به طور قطعی بهتر از کود دیگر است . هر منبع پتاسیم کاربرد خود را دارد که بستگی به نیازهای خاص مزرعه دارد . سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد معتقد است انتخاب بین کلرید پتاسیم و سولفات پتاسیم به تحمل گیاه نسبت به کلر بستگی دارد .
هنگام خرید کود تقویتی سولفات پتاسیم به چه نکاتی توجه کنیم ؟
پیش از خرید ، فقط به عنوان « سولفات پتاسیم » اکتفا نکنید . این موارد را بررسی کنید :
جمع بندی
پتاسیم سولفات به ویژه در مواردی که کار تغذیه پتاسیم باشد و در عین حال کلر را از ترکیب آن خارج کنیم یا پتاسیم را همراه با گوگرد به طور همزمان تغذیه کنیم ارزشمند خواهد بود . کود می تواند به انواع محصولات کشاورزی ، باغبانی و گلخانه ها اعمال شود و برای محصولات حساس به کلر از پتاسیم کلرید مناسب تر خواهد بود .
با این حال مهمترین نکته در کاربرد آن این است که دوز مناسب را استفاده کنیم نه بالاترین دوز . زمان کاربرد ، روش کاربرد و دوز کود باید بر اساس نوع محصول ، مرحله رشد ، تحلیل خاک ، تحلیل کود ها و شرایط مزرعه انتخاب شود . یکی از کود های معمولی با تجزیه 50% K2O هر 100 کیلوگرم کود حاوی 50 کیلوگرم K2O است با این حال مقدار مورد نیاز بدون دانستن شرایط تغذیه ای مزرعه شما قابل یافتن نیست .
بنابراین کاربرد حرفه ای پتاسیم سولفات بیشتر به برآورد صحیح نیازهای واقعی گیاه و تنظیم برنامه مناسب کود بستگی دارد تا انتخاب یک " کود تقویتی " .













